Улс төр дэх эмэгтэйчүүдийн манлайллын төлөвшил, түүнд хийсэн судалгаа

Зохиогчийн тухай

Ж.Батзаяа, доктор

Түлхүүр үг: Эмэгтэйчүүдийн манлайлал, улс төр, жендэр, шийдвэр гаргалт, манлайллын төлөвшил, нарратив судалгаа

Хураангуй

Монгол Улсын улс төрийн тогтолцоонд жендэрийн эрх тэгш оролцоо хангагдаж буй эсэх асуудал сүүлийн жилүүдэд онцгой анхаарлын төвд орж байгаа ч бодлого боловсруулах, шийдвэр гаргах төвшний манлайллын байршилд эмэгтэйчүүдийн оролцоо тоон болон чанарын хувьд хангалтгүй хэвээр байна. Эмэгтэйчүүдийн сонгуульт болон томилогддог албан тушаалд эзлэх хувь хэмжээ нэмэгдэж байгаа хэдий ч тэдний бодит нөлөө, шийдвэр гаргах үйл явцад үзүүлэх манлайллын гүнзгий оролцоо, дуу хоолой олонтаа саармагжих, хумигдах нөхцөл байдал ажиглагдсаар байна. Иймээс улс төр дэх эмэгтэйчүүдийн манлайллын төлөвшил, тэдний улс төрийн замналыг гүнзгий, системтэйгээр судалж, уг замд нөлөөлж буй дотоод (хувь хүний үнэт зүйл, боловсрол, урам зориг, итгэл үнэмшил) болон гадаад (намын бүтэц, нийгмийн хандлага, хэвшмэл ойлголт, институцийн дэмжлэг) хүчин зүйлсийг нарийвчлан тодорхойлох нь онолын болоод практикийн өндөр ач холбогдолтой юм. Иймд энэхүү судалгааны зорилго нь нарратив судалгааны арга зүйд тулгуурлан эмэгтэй манлайлагчдын манлайллын төлөвшил, түүнд нөлөөлж буй дотоод болон гадаад хүчин зүйлсийг судлахад оршино. Судалгааны хүрээнд Дүүргийн Иргэдийн Төлөөлөгчдийн Хурал (ДИТХ)-д хоёр ба түүнээс дээш удаа сонгогдсон дөрвөн эмэгтэй төлөөлөгчийг сонгон авч, тэдний улс төрийн оролцоо, манлайллын төлөвшлийн замналыг Кландинин болон Коннелли (Clandinin & Connelly 2000) нарын нарратив (narrative) буюу түүхэн өгүүлэмжийн аргаар өгөгдлийн анализийг сэдэвчилсэн шинжилгээ болон кодчилолын арга ашиглан боловсруулсан. Судалгааны онолын суурь болгон Дэвид Колбын суралцах мөчлөгийн загварыг (Concrete Experience – Reflective Observation – Abstract Conceptualization – Active Experimentation) ашигласан бөгөөд энэ нь хувь хүний мэдлэгийн өсөлтийн үе, эрэл хайгуулын үе, төлөвшлийн динамик үйл явцыг тодорхойлохуйц уялдаа холбоотой дөрвөн үе шатаас бүрддэг. Судалгаанд оролцогч эмэгтэйчүүдийн улс төр дэх оролцоо, хөгжлийн төлөвшлийг энэхүү мөчлөгийн хүрээнд задлан шинжилсэн нь тэдний манлайллын төлөвшил, бэрхшээл даван туулах механизм, өөрийгөө хөгжүүлэх үйл явцыг онолын түвшинд тайлбарлахад үр дүнтэй судалгаа болсон гэж үзэж байна.

Эх сурвалжийн жагсаалт

•Баярмаа, А. (2020). Монголын төрийн байгууллагад ажиллаж буй эмэгтэйчүүдийн манлайллын асуудал. МУБИС-ийн Эрдэм шинжилгээний бичиг. Улаанбаатар.

•Долгор, Б., Төгөлдөр, Я., Одмаа, Д., Мягмарсүрэн, Д. (2014). Улс төр судлал. Улаанбаатар. ШУТИС.

•Жендэрийн эрх тэгш байдлыг хангах тухай хууль,. (2011, 2 2). УБ хот.

•Эрдэнэтуяа, Н. (2021). Орон нутгийн засаглал дахь эмэгтэйчүүдийн оролцоо. Улаанбаатар.

•Avolio, B. J., Avey, J. B., and Quisenberry, D. (2010). Estimating return on leadership development investment. The Leadership Quarterly, 21.

•Bar-On, R. (2001). Emotional quotient inventory. New York: Multi-Health System, Inc.

•Beard,C. & Wilson,J.P. (2006). Experiential Learning: A Best Practice Handbook for Educators and Trainers. London, UK: Kogan Page Ltd.

•Bell, E. &. (2001). Our separate ways : Black and white women and struggle for professional identity. Boston: Harvard Business School Press.

•Boies. K., Fiset. J., & Gill. H. (2015). Communication and Trust Are Key: Unlocking the Relationship Between Leadership and Team Performance and Creativity Semantic Scholar. The Leadership Quarterly, 26(6).

•Braun, V., & Clarke,V. (2006). Using thematic analysis in psychology. Qualitative Research in Psychology, 3(2),, 77–101.

•Bruner, J. (1991). The Narrative Construction of Reality. Critical Inquiry 18-1, 1-21.

•Brush, C. (1997). WomenOwned Businesses: Obstacles and Opportunities. Journal of Developmental Entrepreneurship, 2(1).

•Catalyst. (2007). The Double-Bind Dilemma for Women in Leadership: Damned if You Do, Doomed if You Don’t. Catalyst.

•Connell.R. (2009). Gender: In World Perspective. Polity Press .

•Clandinin, D.J.,& Connelly, F.M. (2000). Narrative Inquiry: Experience

•Creswell, J. W. (2007). Qualitative Inquiry and Research Design: Choosing Among Five Approaches. Thousand Oaks, CA, USA: SAGE Publications.

•Crystal L. Hoyt & Stefanie Simon. (2011). Female Leaders: Injurious or Inspiring Role Models for Women? . Psychology of Women Quarterly 35.

•Eagly, A. H., & Karau, S. J. (2002). Role congruity theory of prejudice toward female leaders. Psychological Review, 109(3).

•Eagly, A.H. & Carli, L.L. (2007). Through the Labyrinth: The Truth About How Women Become Leaders. Harvard Business Review Press.

•Fletcher., J. K. (2001). Disappearing Acts: Gender, Power, and Relational Practice at Work . The MIT Press.

•Goleman, D. (1998). Working with emotional intelligence. New York: Bantam Doubleday Dell.

•Goleman D, Richard E. Boyatzis, Annie McKee. (2002). Primal Leadership: Realizing the Power of Emotional Intelligence. Harvard Business School Press.

•Kay, K., & Shipman, C. (2014). The Confidence Gap. The Atlantic.

•Kelley, R. (1992). The Power of Followership: How to Create Leaders People Want to Follow and Followers Who Lead Themselves.. Knopf Doubleday Publishing Group .

•Kolb, D. A. (1984). Experiential Learning: Experience as the Source of Learning and Development. Englewood Cliffs, NJ, USA: Prentice Hall.

•Loden.М. (1985). Feminine Leadership, or, How to Succeed in Business Without Being One of the Boys. New York, USA: Times Books.

•McCall, M.W., Lombardo, M.M., & Morrison, A.M. (1998). The lessons of experience. How successful executives develop on the job. Lexington, MA : Lexington Books.

•Mason, J. (1996). Qualitative Researching. SAGE Publications Ltd. Mayer,J.D., Salovey,P., & Caruso,D.R. (2002).

•Mayer-Salovey-Caruso Emotional Intelligence Test (MSCEIT). Toronto: MHS.

•Mona Lena Krook, Pippa Norris. (2014). Beyond Quotas: Strategies to Promote Gender Equality in Elected Office. Political Studies 62-1, 2–20.

•Morrison, A. M, White, R. P., & Van Velsor, E. (1987). Breaking the Glass Ceiling: Can Women Reach the Top of America’s Largest Corporations? Addison-Wesley.

•Morrison, A. (1992). The new leaders. San Francisco: CA: Jossey-Bass.

•Murphy, S. E., & Johnson, S.K. . (2011). The benefits of a long-lens ap- proach to leader development : Understanding the seeds of leadership. The Leadership Quarterly, 22(3).

•Nathan J. Hiller, Leslie A. DeChurch, Toshio Murase, Daniel Doty. (2011). Searching for Outcomes of Leadership: A 25-Year Review 37-4 . Сэтгүүл: Journal of Management.

•Northouse.P.G. (2016). Leadership: Theory and Practice. 7th edition. Thousand Oaks, California, USA: SAGE Publications, Inc.

•Paxton.P., Hughes.M.M. (2016). Women, Politics, and Power: A Global Perspective. CQ Press (SAGE Publications).

•Richard, L.M., & Bronwyn,F. (2009). Leadership–Followership Synergy: A theoretical model of how followers impact leader effectiveness. . Leadership & Organization Development Journal, 30(7).

•Richard, L.H., Robert, C.G., & Gordon, J.C. (2013). Leadership. (정재삼, 두민영, 김은지, 이영민 공역). (원저는 2009) 서울 : 교육과학사.

•Riessman, C. K. (2008). Narrative Methods for the Human Sciences. Los Angeles, CA, USA: SAGE Publications.

•Ryan, M. K., Haslam, S. A., Morgenroth,T., Rink,F., Stoker,J., and Peters,K. (2016). Getting on top of the glass cliff: Reviewing a decade of evidence, explanations, and impact. Leadership Quarterly, 27(3).

•Sandberg, S. (2013). Lean In: Women, Work, and the Will to Lead. Нью-Йорк: Alfred A. Knopf .

•Schwartz, L. (1980). Advocacy for the neglected gifted: Females. Gifted Child Quarterly. 24(3).

•Thomas, D. A. (1996). Making Differences Matter: A New Paradigm for Managing Diversity. Harvard Business Review.

•Union, .-P. (2020). Women in Politics: 2020. United Nations Entity for Gender Equality and the Empowerment of Women (UN Women).

•Williams, H. E. (2012). Influential managers in the public sector: How can OD prepare managers in the public sector for today challenging working environment. Journal of Leadership, Accountability and Ethics, 9(5).

•Walters.M. (2005). Feminism: A very short introduction. OUP Oxford.p.1.

•Wong, C.S., & Law, K.S. (2000). The Construct and Criterion Related Validity of Emotional Intelligence and Its Potential Utility for Management Studies.

•Yukl, G. (2006). Leadership in organizations(6th ed.). Upper Saddle River, NJ : Prentice-Hall. and Story in Qualitative Research. San Francisco, CA: Jossey-Bass Publishers.

•Yukl, G. (2013). Leadership in Organizations. 8th edition. Upper Saddle River, New Jersey, USA: Prentice Hall (Pearson Education).

•강혜련. (1999). 신규 여성인력의 조직사회화의 훈련방향. 한국심리학회지 여성, 4(1).

•이주희. (2010). 기업조직 내 여성 리더십 특성연구. 아시아여성연구, 49(2), 7-44.

•양춘희. (2003). 기업경쟁력과 여성관리자의 리더십. 기업경영연구, 10(2), 139-168.

•조용환. (1999). 질적연구(방법과 사례).

•허숙민 · 최원석. (2014). 기혼 직장여성의 삶의 질 경로에 관한 연구 – 경북 경산시를 중심으로. 여성학연구, 24(1).