Санхүүгийн зах зээлийн хяналтын загварууд, олон улсын туршлага

Зохиогчийн тухай

Д.Соёлмаа, магистр

Б.Баясгалан, доктор, профессор

Түлхүүр үг: Санхүүгийн зах зээл, санхүүгийн хяналтын хэлбэр, зохицуулагч байгууллага, хяналтын загвар

Хураангуй

Сүүлийн жилүүдэд мэдээллийн технологийн дэвшил, хууль эрх зүйн орчны хурдацтай өөрчлөлт, глобалчлалын нөлөөгөөр санхүүгийн зах зээлд шинэ бүтээгдэхүүн, үйлчилгээ олноор бий болж үйл ажиллагаа өргөжиж тэлэхийн хэрээр зах зээлийн харилцаа гүнзгийрч, бизнесийн орчин, санхүүгийн зах зээлийн харилцан хамаарал нэмэгдэж Монгол Улсын санхүүгийн зах зээлд нэгдэл, үндэстэн дамнасан болон дотоод, гадаадын хамтарсан хөрөнгө оруулалтын компаниуд олноор үйл ажиллагаа явуулж эхэлсэн. Санхүүгийн зах зээлд банк, хөрөнгийн зах зээл, даатгал, бичил санхүү гэх мэт олон төрлийн санхүүгийн байгууллага үйл ажиллагаа явуулж байгаа ч тус тусын ялгаатай бизнес загвараар ажиллаж байгаа нь төрөөс хэрэгжүүлэх зохицуулалтын давхардал, тодорхой бус байдал үүсгэж, санхүүгийн салбарт системийн тогтвортой байдал алдагдах, нэгдэл компаниудын ашигт ажиллагааг тогтоох, бодит мөнгөн урсгалыг тодорхойлох, хянан зохицуулахад хүндрэл учрах болсон. Иймд санхүүгийн зах зээлд үр дүнтэй хяналтын тогтолцоог бүрдүүлэх, эрсдэлийг бууруулахын тулд өөрийн онцлогт нийцсэн хяналт-зохицуулалтын зохистой хэлбэрийг бий болгох хэрэгцээ шаардлага бий. Энэхүү өгүүлэлд санхүүгийн зах зээлийн хурдтай өөрчлөлтөд улс орнууд хэрхэн хариу үйлдэл үзүүлж санхүүгийн зохицуулалтын хяналтын ямар хэлбэрт шилжиж байгаа туршлагыг судалж тусгалаа.

Эх сурвалжийн жагсаалт

•(2020). Basel committee on banking supervision.

•Financial regulation and Governance program. (2011).

•(2017). Financial Stability Institute.

•Financial supervisory architecture what has changed after the crisis. (2018). In D. Calvo, Financial supervisory architecture what has changed after the crisis.

•https://www.bis.org/bcbs/jfhistory. htm?utm. (2012). Retrieved from https:// www.bis.org/bcbs/jfhistory.htm?utm.

•IMF, Олон улсын валютын сан. (2021). IMF, Олон улсын валютын сан. In IMF, Олон улсын валютын сан.

•Mongolia: Financial regulation and Governance program, A. (2011). Mongolia: Financial regulation and Governance program, ADB.

•(2021). Organisation for Economic Co-operation and Development (OECD).

•The structure of financial regulation. (2007). The structure of financial regulation. In D. a. Mayes, The structure of financial regulation. (p. Vol. 37. Routledge).

•www.Legalinfo.mn. (2025). Эрх зүйн мэдээллийн нэгдсэн систем вэбсайт.

•Монголын санхүүгийн түүхийн альманах. (2021). In Т.-Ө. Д. Болдбаатар Ч, Монголын санхүүгийн түүхийн альманах. УБ.

•(2022). Санхүүгийн тогтвортой байдлын зөвлөл (FSB).

•СЗХ. (2021). Хяналт шалгалтын бодлогын баримт бичиг.

•СЗХ, p. 3. СЗХ. (2025). Банкнаас бусад санхүүгийн зах зээлийн өнөөгийн байдал хэвлэлийн мэдээ.

•СЗХ. (2025). Хэвлэлийн мэдээ. Улаанбаатар: СЗХ.

•СЗХ, Судалгааны товхимол. (2020). In СЗХ, Судалгааны товхимол.