“Сибирийн хүч – 2” хийн хоолойн төсөл ба монгол улсын эрчим хүчний аюулгүй байдал

Зохиогчийн тухай

Б.Хишигжаргал, магистр

ШУА-ийн Олон улс судлалын хүрээлэнгийн Орос судлалын салбарын эрдэм шинжилгээний ажилтан

Түлхүүр үг: Хийн хоолой, эрчим хүчний аюулгүй байдал, Сибирийн хүч – 2, Орос – Монголын харилцаа

Хураангуй

2022 онд эхэлсэн ОХУ-Украйны дайнаас үүдэлтэйгээр олон улсын харилцааны тогтолцоо хүчний шилжилтийн шатанд яваа энэ эгзэгтэй цаг үед дэлхийн улс төр, аюулгүй байдлын бодлогод эрчим хүчний бүтээгдэхүүний экспорт, импорт, хориг арга хэмжээтэй холбоотой асуудлууд түлхүү яригдаж буй бөгөөд энэ хүрээнд эрчим хүчний аюулгүй байдлыг хангах нь улс орнуудын бодлогод тулгамдсан асуудал болж байна. Эрчим хүчний эрэлт нийлүүлэлтийн тэнцвэргүй байдалтай тулгарсан энэ нөхцөлд Монгол-Орос-Хятадын эрчим хүчний хамтын ажиллагааны боломж, эрсдэлийг тооцоолох нь чухал юм. Уг өгүүллийн эхний хэсэгт тус хийн хоолойн төслийн сүүлийн үеийн явц болон хэрэгжилтэд саад учруулж буй шалтгааныг авч үзэн, хоёр дахь хэсэгт Монгол Улсын эрчим хүчний аюулгүй байдалд тулгамдаж буй асуудлыг тодорхойлсон бөгөөд “Сибирийн хүч – 2” хийн хоолойн төслийн эрчим хүчний аюулгүй байдалд үзүүлэх эерэг, сөрөг нөлөөг тоймлож, нэгтгэн дүгнэсэн болно.

Эх сурвалжийн жагсаалт

•Anastasia Sognei; Jon Leahy; Yuan Yang. (2023, May 24). Power of Siberia: China keeps Putin waiting on gas pipeline. Retrieved from Financial Times: https:// www.ft.com/content/541f8bcb-118a 419e-869f-3273fcc9ce92

•Chen, A. (2022, September 16). Explainer: Does China need more Russian gas via the Power-of-Siberia 2 pipeline? Retrieved from Reuters: https://www.reuters.com/ business/energy/does-china-need more-russian-gas-via-power-of siberia-2-pipeline-2022-09-15/

•Chen, S. (2023). China’s Approach to Energy Security: An International Comparative Perspective (1st ed.). Palgrave Macmillan.

•International Energy Agency. (2023, August 3). Emergency response and energy security. Retrieved from IEA: https:// www.iea.org/about/emergency response-and-energy-security

•Kizilay, Ş. (2023, July 13). Key Sector of Russia-China Cooperation: Energy. Retrieved from Ankara Center for Crisis and Policy Studies: https://www. ankasam.org/key-sector-of-russia china-cooperation-energy/?lang=en

•Lkhaajav, B. (2023, October 31). The Mongolia-China-Russia Trilateral After the Belt and Road Forum. Retrieved from The Diplomat: https://thediplomat. com/2023/10/the-mongolia-china russia-trilateral-after-the-belt-and road-forum/

•Standish, R. (2023, October 15). Putin Readies For China Trip Seeking Progress On Lucrative Siberia-2 Pipeline. Retrieved from Radio Free Europe, Radio Free Liberty: https://www. rferl.org/a/russia-china-gas-putin pipeline/32638212.html

•Statista. (2023, August 25). Leading gas exporting countries in 2022, by export type (in billion cubic meters). Retrieved from Statista: https://www.statista. com/statistics/217856/leading-gas exporters-worldwide/

•UNESCAP. (2020). Learning materials on Energy transit.

•World Economic Forum. (2023). Fostering Effective Energy Transition: 2023 Edition.

•World Energy Council. (2022). World Energy Trilemma Index 2022. London: World Energy Council in partnership with OLIVER WYMAN.

•Вакуленко, С. (2023, Апрель 14). Попытка №2. Что опыт первого газопровода в Китай говорит о перспективах второго. Retrieved from Фонд Карнеги за Международный Мир: https:// carnegieendowment.org/politika/89547

•Министерство социально экономического развития. (2023, September). Прогноз социально экономического развития Российской Федерации на 2024 Год и на плановый период 2025 и 2026 годов. Москва.

•Монгол Улсын Ерөнхийлөгчийн тамгын газар. (2022, 11 дүгээр сар 28). Монгол Улс, Бүгд Найрамдах Хятад Ард Улсын Хамтарсан мэдэгдэл. Retrieved from https://president.mn/25429/

•Монгол Улсын Засгийн газрын хэрэг эрхлэх газар. (2022 оны 02 дугаар сар 28). https://cabinet.gov.mn/6378.html ээс Гаргасан

•Монгол Улсын Их Хурал. (2021, 11 дүгээр сар 12). Тогтоол хүчингүй болсонд тооцох тухай. Retrieved from Эрх зүйн мэдээллийн нэгдсэн систем: https:// legalinfo.mn/mn/detail/11130/2/206812#

•Монитор санкций. (2023, Марта 22). Китаю не нужен дополнительный газ из России. Retrieved from Монитор санкций: https://sanmonitor. org/2023/03/22/china-dont-need extra-gas-from-russia/

•Правительство России запланировало дальнейшее снижение цены на российский газ для Китая. (2023, September 12). Retrieved from Amur Life: https://www.amur.life/ news/2023/09/12/pravitelstvo-rossii zaplanirovalo-dalneyshee-snizhenie ceny-na-rossiyskiy-gaz-dlya-kitaya

•Самофалова, О. (2023, Март 22). Китай тянет время с «Силой Сибири – 2» по двум причинам. Retrieved from Взгляд: Деловая газета: https://vz.ru/ economy/2023/3/22/1204127.html

•Төрөөс эрчим хүчний талаар баримтлах бодлого. (2015). Эрх зүйн мэдээллийн нэгдсэн систем: https://legalinfo.mn/mn/ detail/11130/2/206812#-ээс Гаргасан

•Үндэсний аюулгүй байдлын үзэл баримтлал. (2010). Эрх зүйн мэдээллийн нэгдсэн систем. Retrieved from https:// legalinfo.mn/mn/detail/6163

•Үндэсний статистикийн хороо. (2023). ахилгаан эрчим хүчний тэнцэл, улсын дүнгээр, жилээр. Retrieved from Статистикийн мэдээллийн нэгдсэн сан: https://www2.1212.mn/tables.aspx?TBL_ ID=DT_NSO_1100_009V1