Улс төрийн намын хөгжил: картель нам үүссэн нь

Зохиогчийн тухай

Д.Бумдарь, доктор, профессор

МУИС, УТОУХНУС, Улс төр судлалын тэнхимийн багш

Б.Баярбаатар

МУИС, УТОУХНУС, Улс төр судлалын тэнхимийн докторант

Түлхүүр үг: Улс төрийн намын үүсэл, намын хэлбэр, картель намын хөгжил, орчин үеийн улс төрийн намын хөгжлийн хандлага, улс төрийн намын картелизаци

Хураангуй

Орчин үеийн нийгмийн улс төрийн дүр төрх, ардчиллыг бүрдүүлэхэд улс төрийн намууд чухал үүрэг гүйцэтгэсэн. Улс төрийн нам нь бүлэг хүмүүсийн хамтын ашиг сонирхол, зорилгыг илэрхийлж, улс төрийн үйл явцад иргэд оролцох боломжийг олгодог. Хөгжлийн явцад улс төрийн намууд нь ээдрээтэй, түүхэн үеийг туулсан ба хөгжил нь ардчилсан засаглалын тогтолцооны хөгжилтэй нягт холбоотой байдаг. XVIII зуунаас эхлэлтэй улс төрийн нам нь ардчилсан нийгмийн иргэдийг зохион байгуулалтад оруулах, улс төрийн үзэл бодлоо илэрхийлэх арга хэрэгслээр хангаж, эрх мэдлийн төлөөх өрсөлдөөн түүний нэг бүлгээс нөгөө бүлэгт тайван замаар шилжүүлэх боломжийг олгодог ч сүүлийн жилүүдэд шинэ төрлийн улс төрийн нам буюу “картель” хэлбэрийн нам бий болох түүнийг судлах хандлага нэмэгдсэн байна. Энэхүү өгүүллээр Монгол улсад төдийлөн судлагдаагүй “картель” намын онол, хандлага, хөгжил, картель намд илрэх шинж тэмдэг, зарим улсын жишээг өгүүлэх болно.

Эх сурвалжийн жагсаалт

•Ё.Довчин. (2006). Харьцуулсан улс төр . УБ.

•Р.Катц, П. (n.d.). “Ардчилал ба Улс төрийн намын картелизаци”.

•Ц.Ганболд, Ё. (2014). "Улс төрийн шинжлэх ухаан", нэмж завсарласан дөрөв дэх хэвлэл. Улаанбаатар.

•Simon Hix and Michael Marsh. (2007). Understanding European Parliament Elections: Punishment or Protest? Oxford University Press.

•Cartel, ". O. (2023, 08 15). www.etymonline. com. Retrieved from www.etymonline. com: https://www.etymonline.com/ word/cartel.

•Definition of cartel from the Cambridge Academic Content Dictionary, C. U. (2023, 08 15). www.dictionary.cambridge. org. Retrieved from www.dictionary. cambridge.org: https://www.dictionary. cambridge.org/dictionary/english/cartel

•Katz.R. S, M. (n.d.). The Evolution of Party Organizations in Europe: The Three Faces of Party Organization.

•Katz.R. S, M. (1995). “Changing Models of Party Organization and Party Democracy: The Emergence of the Cartel Party” .

•Katz.R. S, M. (1995). “Party Politics” Vol.1, No.1.

•Katz.R. S, M. (2007). "Party Cartel and Cartel Parties in Germany," Party Politics 13, no. 2 .

•Katz.R. S, M. (2009). “The Cartel Party thesis: A restatement”.

•Katz.R. S, M. (2018). “Democracy and the Cartelization of Political Parties”.

•Lane, P. P.-E. (1998). “Comparing Party System Change” . Routledge (ed.).

•Pasquino, G. P. (2023, 09 10). ssrn.com. Retrieved from ssrn.com: https://ssrn. com/abstract=2108056

•Sykes, A. (. (1776-1988). The Whings and the politics of Reform. The Rise and Fall of British Liberalist.

•Tania Verge. (2010). "Party strategies towards civil society in new democracies: The Spanish case," Party Politics 16, no. 2 (2010): 235-255, doi: 10.1177/1354068809349894.

•Webb, P. D. (n.d.). Lord Norton of Louth “Conservative Party” article by Britannica Encyclopedia .