Цахим засаглал, дижитал шилжилт ба Монгол Улсын туршлага, цаашдын чиг хандлага

Зохиогчийн тухай

Б.Үүрцайх, магистр

Удирдлагын академийн Төрийн захиргааны тэнхимийн багш

Түлхүүр үг: Цахим засаглал, Дижитал засаглал, Дижитал шилжилт, Дижитал арга хэрэгсэл, Мэдээлэл харилцаа, холбооны технологи.

Хураангуй

Дэлхий нийтийн захиргааны реформын нэгэн шинэ үечлэл болох “Олон нийтийн шинэ үйлчилгээний үе (New Public Servicey-ийн онцлог нь төрийн үйлчилгээг иргэдэд хүргэхэд тулгамдаж буй асуудлуудыг шийдэхэд иргэдийн оролцоог хангах, гол гарц, гаргалгааг нь олоход дэмжлэг үзүүлэх бол төрийн албан хаагчдын хувьд тэр бололцоог хангаж, нээлттэй, ил тод, хариуцлагатай, эргэх холбоотой ажиллахад чиглэж байгаа билээ. Энэ реформд гол нөлөө үзүүлэх хүчин зүйлүүдийн нэг нь иргэний нийгэм, засгийн газрын хоорондын харилцааг холбож өгч буй цахим засаглал, дижитал засаглал, дижитал шилжилт байх юм. Эдгээр нь дэлхий дахинд төрийн үйлчилгээний хүртээмжийг сайжруулж иргэдийн оролцоог идэвхжүүлэх гол арга хэрэгсэл болоод байна. Иймд энэ өгүүллээрээ нэгт, цахим засаглал, дижитал засаглал, дижитал шилжилтийн талаарх дэлхий нийтийн чиг хандлагыг авч үзэв. Хоёрт, Монгол Улс дахь цахим засаглал, дижитал шилжилтийн өнөөгийн нөхцөл байдалд дүн шинжилгээ хийж цаашид анхаарах асуудлуудыг судалж үзэхийг зорилоо.

Эх сурвалжийн жагсаалт

•Болд, Р. (2017). Америкийн консул Сокобин Монголын тухай (1921 - 1924).

•Бямбасүрэн, Я. (2020). Цахим засаглалын хөгжлийн бодлого, зохицуулалтын шинжилгээ. Удирдлагын академи.

•Галбаатар, Л. (2020). Засаглалын цахим шилжилт: Төрийн үйл хэрэг дэх иргэдийн цахим оролцоо. Монгол дахь ардчилал, иргэний нийгмийн өнөөгийн байдлын нийгэм-улс төрийн судалгаа. Улаанбаатар: Конрад Аденауэр Сан.

•ЗГ-ын 73 дугаар тогтоол. (2019). Цахим засаглал үндэсний хөтөлбөр батлах тухай Засгийн газрын 2019 оны 73 дугаар тогтоол. Улаанбаатар, Монгол Улс: УИХ.

•Нармандах, Т. (2019). Харилцаа холбоо, мэдээллийн технологийн салбарын хөлжлийн индикатор үзүүлэлтийн шинэчлэлт, 2019 оны тайлан мэдээлэл (Digital Development Index-IDI).

•Рани, У., & Редди, В. (2013). Хөгжлийн төлөөх Мэдээлэл харилцаа холбооны технологийн тухай ойлголт. Incheon: UN-APCICT.

•Стратегийн Академи. (2018). Харилцаа холбоо, мэдээллийн технологийн салбарын хүний нөөцийн судалгааны ажлын тайлан. Улаанбаатар: ХХМТГ, Стратегийн Академи.

•Статистикийн мэдээллийн нэгдсэн сан - СМНС. (2022). Үндэсний Статистикийн Газар. https://www.l2l2.mn/

•УИХ-ын 52 дугаар тогтоол. (2020). "Алсын хараа-2050" Монгол Улсын урт хугацааны хөгжлийн бодлого батлах тухай. Улсын Их Хурлын Тогтоол. Улаанбаатар, Монгол Улс: УИХТГ.

•ҮДТ. (2020). Үндэсний Дата Төв: Төрийн Үйлчилгээний Цахим машин-ТҮЦ машин.

•Үндэсний хөгжлийн газар. (2020). Алсын хараа 2050. Улаанбаатар: Үндэсний хөгжлийн газар.

•Үүрцайх, Б. (2021). БНТУ-ын Төрийн захиргааны нөхцөл байдлын тухайд. Удирдлагын Академи, //(15), 59-74.

•Цахим Хөгжлийн Яам. (2022). Цахим Хөгжлийн Яамны веб хуудас. https:// mddc.gov.mn/

•ХХМТГ. (2019). Төрийн үйлчилгээг цахимжуулах, нэгдсэн сүлжээ нэвтрүүлэх ажлын зорилт, хэрэгжилт. Улаанбаатар: ХХМТГ.

•ХХМТГ. (2020). E-Mongolia төслийн танилцуулга. https://e-mongolia.mn: https://e-mongolia.mn/about/ introduction-ээс Гаргасан

•ХХМТГ. (2020). Төрийн цахим харилцааны тухай хууль боловсруулах хэрэгцээ, шаардлагыг урьдчилан тандан судалсан үнэлгээний тайлан. Улаанбаатар: ХХМТГ.

•Dunleavy, Р., Hargetts, Н., Bastow, S., & Tinkler, J. (2006). Digital Era Governance: IT Corporations, the State, and E-Government Oxford: Oxford University Press.

•Erkut, B. (2020). From Digital Government to Digital Governance: Are We There Yet? Sustainability, 12(3).

•Filgueiras, E, & Almeida, V. (2021). Governance for the Digital World. Cham: Palgrave Macmillan.

•ITU. (2019). Facts and figures 2019. https:// itu.foleon.com/itu/measuring-digital- development/contents/

•Maio, A. D. (2017). 5 Levels of Digital Government Maturity. https://www. gartner.com: https://www.gartner.com/ smarterwithgartner/5-levels-of- digital-government-maturity/

•Taylor, W. (2020). Pandemics and the Post: Mongolia's Pony Express, https:// thediplomat.com:

•UNDP. (2001). Information Communications Technology for Development. UNDP Evaluation Office, Information Communications Technology for Development. New York: UNDP, http://web.undp.org/ evaluation/documents/essentials_5.pdf

•United Nations E-Government Surveys. (2020). United Nations E-Government Surveys: 2020 Digital Government in the Decade of Action for Sustainable Development. New York: United Nations. Retrieved from https://publicadministration.un.org:

•World Bank. (2016). Digital Government 2020: Prospect for Russia. Washington: World Bank. http://documentsI.worldbank.org/