Уул уурхайн үйл ажиллагааг нийгэм хүлээн зөвшөөрөх байдлын судалгаа

Зохиогчийн тухай

Т.Халиун, магистр

Удирдлагын академийн докторант

Ж.Энхжаргал, магистр

Удирдлагын академийн докторант

Түлхүүр үг: “Уул уурхай", “нийгмийн лиценз”, “эдийн засгийн хүлээн зөвшөөрөгдөх байдал”, “нийгэм-улс төрийн хүлээн зөвшөөрөгдөх байдал”, “харилцан итгэлцэл”, "институциональ итгэлцэл", “Монгол хүний уул уурхайд хандах хандлага”

Хураангуй

Эл өгүүлэлд уул уурхайн салбарын үйл ажиллагааг нийгэм хүлээн зөвшөөрөх байдал болох нийгмийн лицензийн үзэл баримтлал, түүнийг хэмжих арга зүйн талаар дэлгэрэнгүй авч үзсэн болно. Нийгмийн лиценз гэх ойлголт нь 20-р зууны сүүлчээс уул уурхайн салбарт түгэн тархсан бөгөөд олон нийтийн сайн сайхан байдал (нийгэм, соёл, эдийн засаг, байгаль орчин)—д тухайн уул уурхайн үйл ажиллагаа үр дүнтэй байх асуудлыг хөнддөг. Нийгмийн лиценз нь хэдийгээр төр засгаас олгодог албан ёсны баримт бичигтэй адилгүй ч албан ёсны тусгай зөвшөөрөлтэй эн тэнцэхүйц хэмжээнд нийгмийн хүлээн зөвшөөрөлтийг илэрхийлдэг юм. Судлаачид нийгмийн лицензийн үзэл баримтлалын олон янзын хувилбаруудыг боловсруулан, хэмжих арга зүйг хөгжүүлсээр байна. Тус өгүүлэлд Монгол Улсад нийгмийн лицензийг хэмжих арга зүйг ашиглан хийгдсэн судалгаануудын ижил болон ялгаатай талыг харьцуулж үзсэн бөгөөд Монгол дахь нийгмийн лицензийн талаарх олон улсын судлаачдын байр суурь ямар байгаа талаар өгүүлэх болно.

Эх сурвалжийн жагсаалт

•Ашигт малтмалын тухай хууль. (2006, 07 08). https://legalinfo.mn/mn/detail/63. хууль, А. м. (2006, 07 08). Retrieved from www.legalinfo.mn.

•О.Цэрэнчимэд, Я. (2021). Уул уурхайн үйл ажиллагааг нийгэм хүлээн зөвшөөрөх байдлын судалгаа. Удирдлагын академийн судалгааны тайлан.

•МОҮИТБС. (2021). Монгол Улсын арван тавдугаар буюу 2020 оны тайлан.

•Өмнөговь аймгийн усны талаарх мэдлэг, хандлагыг тодорхойлох судалгаа. (2013).

•Тогтвортой Хөгжлийн Олон Улсын Институт. (2017, 4). ЗГХФ Уул уурхайн бодлогын үзэл баримтлалын үнэлгээ.

•Эрдэс баялгийн салбарын статистик мэдээлэл. (2022). https://mmhi.gov. тп/2022/05/10/11653/.

•IRIM. (2012). Том оврын машины жолооч нарын судалгаа.

•IRIM. (2018, 03 12). Өмнөговь аймгийн иргэдийн “Говийн Оюу" хөгжлийг дэмжих санд итгэх итгэлийн индексийн тайлан.

•Black, L. (2013). The Social License to Operate.

•Cooney, J. (2017). Reflections on the 20th anniversary of the term “social license”. Journal of Energy & Natural Resources Law, 197-200.

•Gulzhan Kozhabayeva, G. M. (2020, January). Tracing Social Licence to Operate in the Mining Sector of Mongolia, Kazakhstan and Uzbekistan. Retrieved from www.researchgate.net.

•Ian Thomson, Joyce Susan. (2008). The social license to operate: what it is and why is seems so hard to obtain. Prospectors and Developers Association. Retrieved from socialicense. com.

•Ian Tomson, Robert G. Boutilier. (2011). Modeling and Measuring the Social License to Operate: Friuts of Dialogue Between Theory and Practice.

•Jason Prno, D. S. (2012, September). Exporing the origins of Social license to operate in the mining sector: Perspectives from governance and sustainability theories. Retrieved from https://www.sciencedirect.com/science/ article/abs/pii/SO3OI42O7l2OOO3ll.

•Joel Gehman, L. L. (2017, June). Social License to Operate: Legitimacy by Another Name? Canadian Public Administration.

•Jong, W. d. (2016, July). A failed Social Licence to Operate for the neoliberal modernization of Amazonina resource use: The underlying causes of the Bagua Tragedy Of Peru.

•(Kyoto University) Retrieved from https://www.researchgate.net/ publication/305562l29_A_failed_ Social_Licence_to_Operate_for_ the_neoliberal_modernization_of_ Amazonian_resource_use_The_ underlying_causes_of_the_Bagua_ tragedy_of_Peru.

•Joyce, T. (2000). Earning a social license to operate: Social acceptability snd recourse developement in Latin America. The Canadian mining and metallurgical bulletin.

•Kieren Moffat, A. Z. (n.d.). The paths to social license to operate: An integrative model explaning community acceptance of mining.

•Komnitsas, K. (2020). Social License to Operate in Mining: Present Views and Future Trends. MDPI, 9.

•Kozhabayeva, G. (2020, January). Tracing Social Licence to Operate in the Mining Sector of Mongolia, Kazakhstan and Uzbekistan. Retrieved from https://www.researchgate.net/ publication/340620523_Tracing_Social_ LicencetoOperate J n_the_M i ni ng_ Secto r_of_M ongoI i a_Kazakhstan_and_ Uzbekistan.

•Kristi Disney Bruckner, L. D. (2017). IGF Mining Policy Framewoork Assessment: Mongolia . Retrieved from https://www. iisd.org/sites/default/files/publications/ mongolia-mining-policy-framework- assessment- en.pdf. .

•Lewis, B. (2018, 3 13). As copper booms, miners take hunt to Mongolian dunes. Retrieved from https://www.reuters. com/article/us-mongolia-mining- insight-idUSKCN IGP0LC.

•Marieke Evelien Meesters, J. H. (2017, September). https://www.sciencedirect. com/science/article/pii/50301420717301769. (Resources Policy)

•Marieke Evelien Meesters, J. H. (2017). The Social License to Operate: Ambiguities and the neutralization of harm in Mongolia. (Forest and Nature Conservation Policy Group, Wageningen University, The Netherlands) Retrieved from www.elsevier. com/locate/resourpol.

•Moore, W. H. (1996, October). The social license to operate. PIMA magazine, 22-23.

•Morrison, J. (2014). The Social License: How to Keep Your Organization Legitimate.