Ковид-19 тархалтыг хумих зан үйлийн эдийн засгийн зөвлөмж

Зохиогчийн тухай

Д.Долгорсүрэн, доктор, профессор

Удирдлагын академийн Эдийн засаг, санхүүгийн тэнхимийн профессор

Түлхүүр үг: төрийн бодлого, зан үйл, эдийн засгийн онол, эрүүл мэнд

Хураангуй

Ковид-19 цар тахал дэлхийн өнцөг буланд нөлөөгөө үзүүлсээр байхад цар тахлын халдварыг хумих ажил нь ялангуяа эрүүл мэндийн салбарын хүний болоод материалын нөөц хангалтгүй улсад их ач холбогдолтой юм. Ковид -19 үеийн сул зогсолт, олон нийтийн айдас нь эрүүл мэнд болон эдийн засагт саад тотгор болж байна. Хүмүүс гэртээ тусгаарлагдаж, нийгмийн зай барих шаардлагаас үүдэн жин нэмэх, хөдөлгөөн багасах, сэтгэл санааны гутралд орох, гэр бүлийн хүчирхийлэл нэмэгдэх зэрэг сөрөг нөлөөтэй байна. Халдварыг хумих, эрүүл ахуйн дэглэмийг сахихад зан үйлийн эдийн засгийн мэдлэгийг ашиглаж болох юм. Зан үйлийн эдийн засаг нь вакцинд хамрагдах хүний тоог нэмэгдүүлэх, эмийг жор, горимын дагуу уух зэрэг хүний эрүүл мэндтэй холбоотой зан үйлийг өөрчлөхөд үр дүнтэй байсан юм. Энэхүү өгүүлэлд цар тахлын хямралын үед хүмүүс ямар зан үйлийн алдаа гаргадаг түүнийг гэтлэн давах зөвлөмжийг өгөх зорилготой юм.

Эх сурвалжийн жагсаалт

•BIT, The Behavioural Insights Team Annual Report 2017-18, https://www. bi.team/about-us/

•Gantiva C, Jimйnez-Leal W, Urriago-Rayo J. Framing Messages to Deal With the COVID-19 Crisis: The Role of Loss/ Gain Frames and Content. Front Psychol. 2021;12:568212. Published 2021 Jan 28. doi:10.3389/fpsyg.2021.568212

•Hausman D.M., M.S. McPherson (2008), Q e Philosophical Foundations of Mainstream Normative Economics, in: The Philosophy of Economics. An Anthology, edited by D.M. Hausman, Cambridge University Press, Cambridge.

•Kahneman, D. (2013). Foreword. In E. Shafir (Ed.), The Behavioral Foundations of Public Policy (pp. vii-ix). New Jersey: Princeton University Press.

•Kwok, Y. L. A., Gralton, J. & McLaws, M. L. (2015). Face touching: A frequent habit that has implications for hand hygiene. American Journal of Infection Control, 43(2), 112–114

•Smith V.L. (2009), Rationality in Economics: Constructivist and Ecological Forms, Cambridge University Press, Cambridge.

•Thaler, R. H. & Sunstein, C. R. (2008). Nudge. Improving Decisions about Health, Wealth, and Happiness. New Haven: Yale University Press.

•Van Bavel JJ, Baicker K, Boggio PS, Capraro V, Cichocka A, Cikara M, et al. (2020), Using social and behavioural science to support covid-19 pandemic response. Nature Human Behaviour, 4:, 460–471.