Төсвийн бодлогын үнэлгээн дэх төрийн аудитын оролцоо

Зохиогчийн тухай

Б.Баясгалан, доктор, дэд профессор

Удирдлагын академийн Дэд захирал

Б.Солонго, магистр

Түлхүүр үг: Бодлогын үнэлгээ, төсвийн бодлого, төрийн аудит, үнэлгээний чадавх, үнэлгээний чадавхын хүчин зүйлс, үнэлгээнд оролцох аудитын оролцоо

Хураангуй

Монгол Улсад хэрэгжиж байгаа захиргааны шинэчлэлийн нэг үндсэн чиглэл нь үр дүнд суурилсан удирдлагын тогтолцоог нэвтрүүлэх асуудал бөгөөд түүний салшгүй хэсэг нь бодлогын үнэлгээг хийж, түүний үр дүнг шийдвэр гаргахад ашиглах явдал юм. Харин, Аудитын дээд байгууллага нь төрийн, хараат бус, бие даасан хяналтын байгууллагын хувьд төсвийн бодлогын үнэлгээний гол оролцогч болдог. Энэхүү өгүүлэлд төсвийн бодлогын үнэлгээн дэх төрийн аудитын оролцоо, үнэлгээнд оролцох чадавхад нөлөөлөх хүчин зүйлс ямар түвшинд байгааг аудиторууд болон хөндлөнгийн экспертүүдийн өгсөн үнэлгээгээр тодорхойлсон судалгааны үр дүнг танилцуулж байна. Судалгааны үр дүнд, төсвийн бодлогын үнэлгээнд оролцох төрийн аудитын оролцоо нь төсвийн бодлого боловсруулалтын болон хэрэгжүүлэлтийн үе шатанд маш сул байгаа бөгөөд үүнд чадавхын үзүүлэлтийн нэг болох бодлогын шийдвэр гаргагчдын “эрэлт хэрэгцээ” дутмаг байгаа нь нөлөөлж байна гэсэн дүгнэлтэд хүрсэн. Өөрөөр хэлбэл, төсвийн бодлогын шийдвэр гаргах чиг үүрэгтэй хууль тогтоогчид Төрийн аудитын байгууллагын үнэлгээ, дүгнэлтийг тэр бүр харгалзалгүй шийдвэр гаргадаг байна.

Эх сурвалжийн жагсаалт

•Батбаяр, Б. (2007). Төрийн аудит, тогтолцоо, арга зүй. УБ.

•Баясгалан, Б. (2010). Төсвийн удирдлага: шинэчлэл, хандлага. Улаанбаатар: Мөнхийн үсэг.

•Оюунцэцэг, Д. (2015). "Төсвийн бодлогын үр дүнгийн үнэлгээ" Удирдахуйн ухааны Доктор (Ph.D)-ын зэрэг горилсон диссертаци.

•Дэлхийн банк. (2011). Үр дүнд хүрэх зам.

•Жон Юл Ли, Ч. А. (2012). Төрийн бодлого. УБ.

•ЗГ-н 89-р тогтоол. (2017). Бодлогын баримт бичгийн хэрэгжилт, захиргааны байгууллагын үйл ажиллагаанд хяналт-шинжилгээ, үнэлгээ хийх нийтлэг журам.

•Линда Г. Морра Имас, Р. С. (2011). Үр дүнд хүрэх зам: Хөгжлийн үнэлгээг үр дүнтэй удирдан явуулах нь.

•Монгол Улсын Төсвийн тухай хууль. (2011).

•Мөнхсоёл, Б. (2018). ТТБЗ МУ-н төсвийн сахилга батыг сайжруулж чадах уу. Улаанбаатар.

•МУСЯ. (2018). Иргэдийн төсөв.

•НҮБ, А.-н. х. (2018). Тогтвортой Хөгжлийн Зорилгуудын хэрэгжилтийг эрчимжүүлэх талаар бодлогын зөвлөгөө өгөх. Улаанбаатар.

•Отгонтуяа, Л. (2007). Төсвийн зарлагын удирдлага, төлөвлөлт. УБ.

•Төрийн аудитын тухай хууль. (2003).

•Төсвийн тогтвортой байдлын тухай хууль. (2010).

•Төсвийн тухай хууль. (2011).

•ҮАГ. (2017). Төрийн аудитын талаар төрөөс баримтлах бодлогын баримт бичиг 2018-2026.

•Хөгжлийн бодлого төлөвлөлтийн тухай хууль. (2015).

•Эван Грийн, Д. Л. (2017). Үндэсний үнэлгээний тогтолцоо болон ТХЗ-уудын хэрэгжилтийг үнэлэх чадавхийн тойм үнэлгээ- Улс орны кейс судалгаа.

•Энхбаяр.Г, О. Л. (2002). Төрийн санхүүгийн удирдлага. УБ.

•EPRC, E. p. (2015). Evaluating the effectiveness of regional policy.

•EvalPartners. (2015). Global Evaluation Agenda 2016-2020.

•INTOSAI. (2007). Building Capacity in Supreme Audi Institutions: Guide.

•INTOSAI. (2013). Fundamental Principles for Public Sector Auditing.

•INTOSAI. (2015). Journal of Government Auditing.

•INTOSAI. (2016). Guidelines on the Evaluation of Public Policy.

•INTOSAI, G. (2013). Supreme Audit Institutions: Accountability for Development.

•IRIM. (2016). ТХЗ-ын хүрээнд хийгдсэн жендэрийн үзүүлэлтийн үнэлгээний тайлан. Улаанбаатар.

•IRIM. (2016). ТХЗ-ын хүрээнд хийгдсэн жендэрийн үзүүлэлтийн үнэлгээний тайлан. Улаанбаатар. Улаанбаатар.

•OECD. (2014). OECD framework for regulatory policy evaluation.

•OECD. (2016). SAIs and Good Governance.

•OECD. (2016b). Supreme Audit Institutions and Good Governance: Oversight, insight and foresight.

•OECD. (2018). Policy Framework on Sound Public Governance.

•Stephenson, P. (2015). Reconciling Audit and Evaluation?: The Shift to Performance and Effectiveness at the European Court of Auditors.

•Vincent M. O'Reilly, P. J. (2001). Montgomery's Auditing. New york.

•Wilters, T. (2019 оны February). What is the purpose of a national budget? Quora.-ээс Гаргасан