Улсад зүтгэх эрмэлзлийн тухай ойлголт, онолын үзэл баримтлал, судалгаа

Зохиогчийн тухай

Ж. Нарантуяа, доктор

Удирдлагын академийн Төрийн захиргааны тэнхимийн дэд профессор

Д.Вагнер,

ХБНГУ-ын Подстамын их сургуулийн профессор

Түлхүүр үг: Улсад зүтгэх эрмэлзэл, төрийн захиргаа, түшээд, ёс зүй, ёс суртахуун, төрийн алба

Хураангуй

Энэ өгүүлэлд 1990-ээд онд Индианагийн их сургуулийн эрдэмтэд Жеймс Перри (James Perry), Лоис Вайс (Louis Wise) нарын шинээр дэвшүүлсэн “Улсад зүтгэх эрмэлзэл - theory of public service motivation" (PSM) онолын үзэл баримтлалын тухай, энэ онолын чиглэлээр хийгдсэн судалгааны өнөөгийн байдлын талаар бичсэн болно. Улсад зүтгэх зүтгэлтэнг оновчтой сонгож, улс, ард олныхоо төлөө чин сэтгэлээсээ зүтгэх хүсэл эрмэлзэлтэй, бусдын төлөө гэсэн сэтгэлтэй түшээдийг шилж ажиллуулах нь цаашид санхүүгийн хувьд ч илүү үр өгөөжтэй байх боломжтой гэсэн санааг улсад зүтгэх эрмэлзлийн талаарх онолоос олж харж болох ба уг онолыг практик ач холбогдлын талаас нь судалбал чухал хэмээн үзэн энэ өгүүлэлд тодорхой авч үзэхээр шийдсэн юм. Өгүүллийн эцэст улсад зүтгэх эрмэлзлийг судлахын практик ач холбогдол нь төрийн байгууллагын хүний нөөцийн удирдлагад үр өгөөжтэй удирдамжийг буй болгоход оршиж байгаа тухай зарим саналыг дэвшүүллээ.

Эх сурвалжийн жагсаалт

•Төрийн албаны тухай хууль (Шинэчилсэн найруулга), 2017. Улаанбаатар

•Азийн сан. (201 )7. Авлигын талаарх олон нийтийн ойлголт мэддэг тогтоох судалгаа. Монгол Улсад ардчилсан оролцоотойгоор төрийн албанд сайн засаглал, ил тод байдлыг бэхжүүлэх нь төсөл.

•Баахүү, Д. (2019). Төрийн албан хаагчийн мэдлэг хуваалцах сэдэл, улсад зүтгэх эрмэлзлийн хамаарал. Магистрын зэрэг горилсон судалгааны ажил. Улаанбаатар: Удирдлагын Академи.

•Гаадамба, Ш. редактор. (1976). Монголын нууц товчоо. Улаанбаатар: Улсын хэвлэлийн газар.

•Гантөмөр, Д. (2017). Төрийн албан хаагчийн ёс зүйн асуудал, түүнийг боловсронгуй болгох нь. СЭЗИС- ийн ЭШХ-ын илтгэлүүдийн эмхэтгэл №8; 46 http://repository. ufe.edu. mn/handle/8524/745?show=full

•Долгоржав, Я. (2017). Улс төрхт төлөв байдал: хэн юу ухан ядаж, хариу ину юу бээр эс өгүүлэв Удирдлагын Академийн Нээлттэй лекц. 2016-2017 оны хичээлийн жил. Улаанбаатар

•Дэлгэржаргал, Ц. (2015). Төрийн албан хаагчдын сэдэл ба шинэчлэгч зан үйлийн харилцан нөлөөлөлийн судалгаа. Төрийн алба, хүний нөөц

•Инжаннаши, В. (2009). Хөх Судар, Дэд дэвтэр. Улаанбаатар

•Инжаннаши, В. (2009). Хөх Судар, Гутгаар дэвтэр. Улаанбаатар

•Лувсанданзан. (2006). Алтан товч. Монголчуудын түүхэн цуврал бичиг. Боть 5.

•Монгол Улсын засгийн газрын архив. (1995). Зарлигаар тогтоосон Монгол Улсын Хууль Зүйлийн бичиг. Улаанбаатар

•МУЗГ. (2019). Төрийн захиргааны болон үйлчилгээний албан хаагчийн ёс зүйн дүрэм. Засгийн газрын 2019 оны 33 дугаар тогтоолын хавсралт

•Түдэв, Ш. (2018). Монголын төрт ёсны уламжлалаас. Төрийн албаны үнэт зүйлс: Тулгамдаж буй асуудлууд. Судалгааны тайлан. Удирдлагын Академи.

•Цанжид, А. (2011). Төр барихуй Монгол ухаан. Улаанбаатар

•Цогоо, Б. (2017). Төрийн албаны эрх зүйн шинэтгэл ба тулгамдсан асуудал сэдэвт эрдэм шинжилгээний бага хуралд хэлсэн үг. https://www.csc. gov.mn/s/44/217

•Transparency International Mongolia. (2018). https://www.transparency.org/ country/MNG

•Buchanan, B. (1975). Red tape and the service ethic. Administration & Society, 6, 423-444.

•Camilleri, E. (2006). Towards developing an organizational commitment - Public service motivation model for the Maltese public service employees. Public Policy and Administration, 21, 63-83.

•Camilleri, E. (2007). Antecedents affecting public service motivation. Personnel Review, 36, 356-377.

•Dilulio, John D. Jr., (1994). Principled Agents: The Cultural Bases of Behavior in a Federal Government Bureaucracy, journal of Public Administration Research and Theory 4/3:277-318

•Downs, Anthony. (1967). Inside Bureaucracy. Boston: Little, Brown and Company.

•Feigin S, Owens G and Goodyear-Smith F. Theories of human altruism: a systematic review, j Psychiatry Brain Punct. 2014; 1:5. http://dx.doi. org/10.7243/2055 - 3447-1 -5

•Frederickson, H.G. (1997). The Spirit of Public Administration. San Francisco: Jossey-Bass.

•Frederickson, H.G and Hart, D. K (1985). The Public Service and the Patriotism of Benevolence. Public Administration Review. 45:547- 53.

•Gao, Jin, (2015). Public Service Motivation: A Cross-National Examination of East Asian Countries. Ph.D diss., University of Tennessee. https://trace. tennessee.edu/utk grad diss/3580

•Golub, C. (2014). Altruism: A Natural Thought History of an Idea. Honors Thesis Collection.

•Wellesley College Digital Scholarship and Archive

•Houston, D. J. (2000). Public service motivation: A multivariate test. Journal of Public Administration. Research & Theory, 10, 713-727.

•Kim, S. (2005). Individual-level factors and organizational performance in government organizations. Journal of Public Administration Research and Theory, 15, 245-261.

•Kim, S. (2006). Public service motivation and organizational citizenship behavior. International Journal of Manpower, 27, 722-740.

•Kim, S., & Vandenabeele, W. (2010). A strategy for building public service motivation research internationally. Public Administration Review, 70, 701-709.

•Kim, S., Vandenabeele, W, Wright, B. E„ Bogh-Andersen, L„ Cerase, F. P., Christensen, R. K., & ... De Vivo, P. (2013). Investigating the structure and meaning of public service motivation across populations: Developing an international instrument and addressing issues of measurement invariance. \ourm\ of Public Administration Research and Theory, 23, 79-102.

•Knoke David and Christine Wright - Isak (1982) Individual Motives and Organizational Incentive System. Research in the Sociology of Organizations, vol.I.pp.209 - 254.

•Leisink, P., & Steijn, B. (2009). Public service motivation and job performance of public sector employees in the Netherlands. International Review of Administrative Sciences, 75, 35-52.

•Liu, B„ Tang, N„ & Zhu, X. (2008). Public service motivation and job satisfaction in China: An investigation of generalisability and instrumentality. International Journal of Manpower, 29, 684-699.

•Perry, James L. & Wise, R S., (1990). The Motivational Bases of Public Service. Public Adminstration Review.

•Perry, James L. (1996). Measuring Public Service Motivation: An Assessment of Construct Reliability and Validity. Journal of Public Administration Research and Theory 6:5-22.

•Perry, James L. and Hondeghem, Annie (2008). Building Theoryand Empirical Evidence about Public Service Motivation. International PublicManagement Journal, 11:1,3-12

•Perry, James L. (2014/ The motivational bases of public service: foundations for a third wave of research. Asia Pacific Journal of Public Administration, 36:1, 34-476

•Reichard. (2013). Academic Degree Programs in Public Administration and Public Management - a competence based approach. Conference paper, IRSPM. Prague.

•Ritz, A. (2009). Public service motivation and organizational performance in Swiss federal government. International Review of Administrative Sciences, 75, 53-78.

•Rainey, H. G., & Steinbauer, P. (1999). Galloping elephants: Developing elements of a theory of effective government organizations. Journal of Public Administration Research and Theory, 9(1), I -32.

•Taylor, Jeannette. (2007). The Impact of Public Service Motives on Work Outcomes in Australia: A Comparative Multi-dimensional Analysis. Public Service Motivation 85(4):931-59.

•Taylor, J., & Taylor, R. (2010). Working Hard for more money or working hard to make a difference? Efficiency wages, public service motivation, and effort Review of Public Personnel Administration, 31, 67-86.

•Vandenabeele, W. (2008). Covernment calling: Public service motivation as an element in selecting government as an employer of choice. Public Administration, 86, 1089-1105.

•Vandenabeele, W. (2009). The mediating effect of job satisfaction and organizational commitment on self reported performance: More robust evidence of the PSM-performance relationship. International Review of Administrative Sciences, 75, 53-78.

•Vandenabeele, W. (2011). Who wants to deliver public service? Do institutional antecedents of public service motivation provide an answer? Review of Public Personnel Administration, 31, 87-107.

•Vandenabeele, W. Scheepers, S.& Hondeghem, A. (2006). Public Service Motivation in an International Comparative Perspective. The UK and Germany Public Policy and Administration 21/1

•Vandenabeele, Wouter, and Steven Van de Walle. (2008). International Differences in Public Service Motivation: Comparing Regions across the World, in Motivation in Public Management: The Call of Public Service, edited by James L.Perry and Annie Hondghem, 223 -44 Oxford, UK: Oxford University Press.